Şirketlerde Kurulu Gizli Krallıklar

Departmanlaşmanın ve dikey hiyerarşinin hakim olduğu şirketlerin kağıt üzerinde çok düzenli görünen organizasyon şemaları incelendiğinde, şirkette yönetim bakımından bir problem olmadığı izlenimi oluşur. İlk bakışta düzenli görünen bir yapının içine girildiğinde ise aslında şirketin şemada görüldüğü gibi üst yönetim tarafından değil, üst yönetimin altında kurulmuş olan gizli krallıklar tarafından yönetildiği gerçeği ile karşı karşıya kalınabilir. Bu krallıkların oluşmasını engellemek, eğer oluştuysa da hakimiyet alanları genişlemeden yıkmak şirketin ana hissedarlarının en öncelikli görevleri arasında olmalıdır. Bu ayki yazımda, büyük şirketlerin içerisinde kurulan krallıklara müdahale etmekte geç kalındığında ne gibi sonuçlar doğabileceğini örnekler paylaşarak anlatacağım.

1- Teknoloji krallıkları: Bazı teknoloji departmanı yöneticileri devamlı olarak ekiplerini büyütmeye çalışır. Tecrübesi yetersiz olan yöneticiler, daha büyük ekiplerle çok daha hızlı yol alabileceklerini, ortaya daha fazla proje çıkarabileceklerini düşünürler. Her fırsatta departmanın sürekli büyümesi gerektiğini aksi taktirde teknoloji yönetiminde sıkıntılar olacağını dile getiren bu kişiler tepe yönetimi kendilerine esir etmişlerdir. Teknoloji yönetiminden çok iyi anlamayan üst yönetim, teknoloji çökmesin, şirket bundan zarar görüp ciro kaybı yaşamasın diye teknoloji yöneticilerinin her türlü taleplerine boyun eğer ve tüm blöflerine inanmak zorunda kalır. Kurulan krallığı yıkmaya korkan üst yönetim, eli kolu bağlı bir şekilde bu kralların yanlış icraatlarını uzaktan izler.

2- Satış krallıkları: “Bu şirketin müşteri portföyünü ben oluşturdum, ben olmasaydım bu müşterilerin hiçbiri olmazdı” diyen satış yöneticilerine sıkça rastlıyoruz. Kendisinin şirketten ayrılması halinde tüm müşterileri de beraberinde götüreceği yönünde gizli şantaj yapan bu kişiler kendilerini olduğundan daha önemli göstermek konusunda çok başarılıdırlar. Üst yönetim, müşteri kaybı yaşamaktan ve satışların düşmesinden korktukları için satış departmanındaki yöneticilerin kurdukları krallıklara çok zor müdahale etmektedirler. Satış departmanında bir veya iki kişinin krallık oluşturmasını engellemek için bireysellikten uzak, takım eforuna dayalı satış yöntemlerii geliştirmek çok önemlidir. Bu sayede yapılan satışlar üzerinde bir kişi hak iddia edip, kendisinin kral olduğunu iddia edemeyecektir..

3- Satınalma krallıkları: Şirketin tedarikçileriyle olan ilişkilerini tek adam olarak yönetmeye çalışan satınalma departmanı müdürleri, satınalmalarda sağladıkları fiyat avantajlarını tedarikçilerle olan yakın bireysel ilişkilerine dayandırırlar. “Ben Ahmet’i on yıldır tanıyorum, önceki şirketlerimde de onunla iş yaptım, ben şu anda burada çalışıyorum diye, beni iyi tanıdığı için bu fiyatlardan mal alabiliyoruz” diyen satınalmacı, kendisini üst yönetimin gözünde önemli kılmak için her türlü yolu deneyecektir. “Benim sayemde bu şirket geçen sene yaptığı alımlarda 5 milyon TL tasarruf etti” diyen satınalmacının kurduğu krallığa üst yönetim kolayca dokunabilir mi?

4- Muhasebe krallıkları: Şirketin muhasebe departmanı bilmesi gerekenden fazla detay biliyorsa, şirketin sermayedarlarının bazı açıklarına şahit olmuşsa, elbette bu gibi durumları krallığını ilan etmek için kullanacaktır. Üst yönetimle yaşadığı ilk çatışmada bildiklerini dışarıda anlatma tehdidinde bulunabilen bu kişiler zaman içerisinde biriktirecekleri gizli bilgiler sebebiyle hiç dokunamayacağız, yıkamayacağınız krallara dönüşebilir.

young business man playing chess

Yukarıda sizinle paylaştığım örneklerde dikkatinizi çekmek istediğim asıl nokta şu: krallıklar kurulduktan sonra bu krallıkları yıkmak çok güç oluyor, önemli olan krallıkların oluşmasına hiç müsaade etmemek. Peki bunu nasıl başarabilirsiniz?

1- Çalışan işe alımlarında ince eleyip sık dokumalısınız. Krallık oluşturma potansiyeline sahip profilleri en baştan eleyecek bir işleyiş oturtmalısınız. Genellikle özel istihdam büroları aracılığıyla gelen ve detaylı referans kontrolünden geçmeden işe alınan kişilerde görülen sıkıntıları yaşamamanın tek yolu kişilerin iş görüşmelerini birkaç aşamaya yaymaktan ve piyasada ciddi bir referans kontrolü yapmaktan geçiyor.

2- Çalışanlara karşı hiçbir açığınız olmamalı. Çalışanlarınız sadece bilmeleri gerektiği kadar bilgiyi bilmeli. Fazlasını her an size karşı kullanabileceklerini unutmamalısınız. Bugün güvendiğiniz çalışan, yarın yolundan şaşıp krallık ilan ettiğinde önceden bildiklerini unutmuş olmayacak…

3- Her işi delege etmek zorunda değilsiniz. İşletmenin bazı kritik fonksiyonları ile ilgili ipleri elinizde tutmanızda fayda var. Bu önerimin yönetim biliminin savunduğu bir çok konuya aykırı geldiğinin farkındayım, ancak krallık oluşumundaki riski düşürmesi bakımından faydalı olabilir. Delege edilmeyen işlerin üst yönetime getireceği yük altından kalkılabilir düzeydeyse bazı işleri delege etmemekten kaynaklanan herhangi bir sorun yaşanmayacağını düşünüyorum.

4- Cesaret, dik duruş, kendine güven… Yönetimde zaafiyet olduğunu hisseden çalışanlar krallık kurmak için hazırda bekliyorlar. Çünkü karşılarında kendine güveni tam, cesur bir yönetim kadrosu bulunmuyor. İlk günden dik duruş sergileyebilen bir yönetim kadrosu ile alt kadrolara doğru mesaj vermek çok önemli.

Reklamlar
Şirketlerde Kurulu Gizli Krallıklar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s