Kalkınmada Model Ülke: Hollanda

Ülkemizde teknolojiye meraklı gençler hala “Amerika’ya nasıl yerleşilir?” sorusunun cevabını arıyorlar. Geleceği San Francisco’da, Silikon Vadisi’nde arayan, her sene Green Card başvurusunda bulunan girişimci adayımız çok. Diğer yandan çeşitli kurumlarda yürütülmekte olan girişimcilik eğitimlerine katılan kişiler, bir defa bile “ihracat”, “uluslararası ticaret” kavramlarına denk gelmeden eğitimlerini bitiriyorlar. Az sayıda girişimci adayı Singapur ve Hollanda gibi küçük ülkelerin ticaretle kalkındığı gerçeğinin farkında. Özetle, insanımız başarı hikayelerini maalesef yanlış yerlerde arıyor… Bu ayki yazımda, geçmişte Hollanda’da yaşamış ve çalışmış biri olarak neden Hollanda’yı kalkınmada model ülke olarak incelememiz gerektiğini size örneklerle anlatacağım.

1- Toprak sıkıntısı olan Hollanda, 2015 yılında 85 milyar Euro’luk tarım ürünleri ihracatı yaptı. Konya ilimizle aynı büyüklükte olan Hollanda, bu performansıyla ABD’den sonra dünyanın en büyük 2. tarım ürünleri ihracatçısı konumunda.

2- Kendine ait petrol rezervi bulunmayan Hollanda, dünyanın en büyük 2. petrol şirketine sahip. Fortune Global 500 araştırmasının 2015 yılı sonuçlarına göre Royal Dutch Shell 430 milyar Dolar’lık geliriyle dünyanın en büyük 2. petrol şirketi.

3- Dünyanın en büyük otel odası rezervasyon platformu Booking.com bir Hollanda şirketi. 2015 yılında yaklaşık 50 milyar Dolar’lık otel odası rezervasyonuna aracılık eden Booking.com 1996’da Bookings.nl olarak Hollanda’da faaliyetlerine başladı ve halen merkezi Amsterdam’da bulunuyor.

4- Güneşi olmayan soğuk ülke Hollanda, dünyanın 1 numaralı çiçek ihracatçısı. 2015 yılında 5 milyar Euro’luk çiçek ihracatıyla Hollanda açık ara lider konumunda.

5- Dünyanın ilk hisse senedi piyasası Hollanda’da oluştu. 1602’de kurulan Amsterdam Stock Exchange dünya finans tarihinde önemli bir yere sahip.

6- Hollanda alanında lider bir çok global firma çıkardı. Dünyanın en büyük hızlı tüketim malları (temizlik ürünleri vb.) üreticilerinden Unilever, bira üreticilerinden Heineken, elektronik şirketlerinden Philips, GPS navigasyon cihazları üreticilerinden TomTom Hollanda’da kuruldu.

7- Türkiye’ye yapılan uluslararası doğrudan yatırımlarda (FDI) son 15 yılda toplam 21 milyar Dolar ile Hollanda bir numara. Türkiye’nin potansiyeline en çok inanan, risk iştahı en yüksek ülke Hollanda olmuş.

8- Avrupa Birliği ülkeleri arasında en iyi tasarlanmış göçmen kabul programı Hollanda’da. “Kennismigrant” programı ile Avrupa Birliği vatandaşı olmayan nitelikli kişileri açık kapı politikası sunan Hollanda, bu kişilerin gelirinin 30%’undan gelir vergisi de almıyor.

9- Hollanda nüfusunun 86%’sı akıcı bir şekilde İngilizce konuşuyor. İngilizce liginde İskandinav ülkeleriyle birlikte en üst sıraları paylaşan Hollanda’nın uluslararası ticarette neden başarılı olduğunu anlamak zor değil.

10- Yabancı sermaye dostu politikaları sayesinde IKEA, Renault-Nissan Ortaklığı gibi şirketlerin merkez ofisleri Hollanda’da kuruldu. Bir çok global şirket düşük vergi oranları, nitelikli işgücüne erişim gibi avantajları sebebiyle merkezini Hollanda’ya taşıyor.

Büyük ekonomi olmak için büyük ülke olmak gerekmediğini şu rakamlardan görebilirsiniz: 80 milyona yaklaşan nüfusuyla 783 bin kilometrekarelik topraklar üzerine kurulu Türkiye’nin 2015 yılı toplam ihracatı 153 milyar Dolar iken, 17 milyon nüfusuyla 41 bin kilometrekarelik topraklar üzerine kurulu Hollanda’nın 2015 yılı toplam ihracatı 488 milyar Dolar’dır. Rakamları oranladığınızda, bir Hollandalı bir Türk’ten 15 kat daha fazla ihracat yapmaktadır.

Peki, bir Hollandalı neden üretmeye ve uluslararası ticaret yapmaya mahkumdur?

1- Hollanda’nın coğrafi konumu: Yakın çevresinde (İngiltere, Fransa, Almanya) kara ve deniz yoluyla kolayca ulaşabileceği satın alma gücü yüksek 200 milyonluk pazar vardır. Bir Hollandalı bu imkanı değerlendirmeyecek kadar dar vizyona sahip olamaz.

2- Rant ekonomisi yok: Çünkü ülkesinde Türkiye’de olduğu gibi gayrimenkul yatırımları üzerinden rant elde etmesi mümkün değildir. Hollanda’da ne imara açık boş arazi var, ne de kentsel dönüşüm gibi bir konu var.

3- Kültür bunu gerektiriyor: Hollandalı’nın içinde yetiştiği ortam onu çok genç yaşta dünya vatandaşı yapmıştır. Edindiği kültür gereği, dünya ile iş yapmak ona bir ihtiyaç olarak gelmektedir. Lokal iş yapmak onu tatmin etmemektedir.

Hollanda’yı methederken diğer yandan Türkiye’yi küçümsemiyorum tabii. Amacım, kalkınmada model ülke olarak önerdiğim Hollanda ile aramızdaki farklara dikkatleri çekmek. Buğday ithal eden Türkiye’ye karşı, ekilebilir toprağı kalmayan güneşe hasret Hollanda’nın dünyanın gıda ihtiyacını karşılamaya oynadığını yukarıdaki rakamlardan net bir şekilde görebiliyorsunuz. Bu örnek, kalkınma konusunun sadece kaynaklara bağlı olmadığını, daha çok vizyonla ilgili olduğunu ispatlıyor. Gelecekte daha fazla sayıda girişimcimizin Hollanda ile iş yapmasını, Hollandalı iş adamlarından uluslararası ticaretin dengelerini öğrenmesini, öğrendiklerini ülkemizin menfaatleri için kullanmasını temenni ediyorum.

8074824883_965965a9c4_b

Hollanda hakkında faydalı kaynaklar:

Hollanda Dış Yatırım Ajansı Türkiye Ofisi: www.nfia-turkey.com

Startup Delta: www.startupdelta.org

Hollanda’da Kurulan Startup’lar Listesi: www.foundedinholland.com

RockStart Girişim Hızlandırma Programı: www.rockstart.com

Yazar: Cem Ener, Direktör – BUBA

Reklamlar
Kalkınmada Model Ülke: Hollanda